phục cổ
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Động từ:
- Khôi phục, làm sống lại những giá trị, phong cách, hoặc chế độ cũ từ quá khứ: Hành động cố ý đưa những cái đã lỗi thời, cổ xưa trở lại.
- Theo đuổi hoặc tôn vinh quá khứ một cách máy móc: Thường mang hàm ý tiêu cực, chỉ việc bắt chước hoặc khôi phục y nguyên cái cũ mà không có sự phát triển, sáng tạo phù hợp với hiện tại.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Phát triển vốn văn hoá cũ của dân tộc không phải là phục cổ. (Việc này nhấn mạnh sự khác biệt giữa phát triển sáng tạo và việc sao chép máy móc.)
- Một số nhà thiết kế thời trang đang có xu hướng phục cổ, lấy cảm hứng từ trang phục các thập niên 80.
- Chủ trương đó không nhằm phục cổ những hủ tục lạc hậu.
Các cách sử dụng nâng cao
Dùng như một khái niệm trong phê bình văn hóa, nghệ thuật: Chỉ trích khuynh hướng quay lưng lại với sự tiến bộ, hiện đại để tìm về quá khứ một cách cứng nhắc.
- Chủ nghĩa phục cổ trong hội họa đôi khi bị xem là thiếu tính sáng tạo.
Dùng trong bối cảnh học thuật hoặc bảo tồn: Có thể mang sắc thái trung tính khi đề cập đến việc nghiên cứu, phục dựng chính xác các giá trị lịch sử.
- Công việc của họ là phục cổ nguyên trạng ngôi đền cổ, không phải là xây mới.
Biến thể và từ liên quan
- Chủ nghĩa phục cổ (Danh từ): Khuynh hướng, trào lưu tư tưởng đề cao và muốn khôi phục những giá trị của thời đại đã qua.
- Tân cổ điển (Tính từ/Danh từ): Phong cách lấy cảm hứng từ cổ điển nhưng có cách tiếp cận hiện đại hơn, khác với "phục cổ" ở chỗ có sự cách tân.
Từ đồng nghĩa
- Khôi cổ: Làm sống lại cái cổ (nghĩa tương tự, ít dùng hơn).
- Hoài cổ: Nhớ về, hoài niệm về quá khứ (thiên về cảm xúc, ít mang tính hành động khôi phục như "phục cổ").
Từ trái nghĩa
- Cách tân: Đổi mới, sửa đổi cái cũ cho tiến bộ.
- Hiện đại hóa: Làm cho trở nên hiện đại, phù hợp với thời đại mới.
Thành ngữ, cụm từ liên quan
- Tinh thần phục cổ: Chỉ một xu hướng tư tưởng, quan điểm muốn quay về với quá khứ.
- Phục cổ một cách máy móc/gượng ép: Nhấn mạnh tính chất thiếu sáng tạo, áp đặt của hành động khôi phục.
- Trở lại cái cũ, chế độ cũ: Phát triển vốn văn hoá cũ của dân tộc không phải là phục cổ